Rezonans magnetyczny potrafi dostarczyć niezwykle szczegółowych obrazów wnętrza ludzkiego ciała, a w celu zwiększenia precyzji obrazowania i uwidocznienia subtelnych różnice, stosuje się środki kontrastujące – specjalne substancje, które wzmacniają sygnał w wybranych obszarach ciała na podstawie tzw. czasu relaksacji protonowej.

W obrazowaniu MRI wykorzystuje się dwa typy kontrastu – T₁ i T₂ – które uwidaczniają różne struktury w organizmie. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne zobrazowanie zarówno zmian tłuszczowych, jak i obrzęków czy guzów. Dobór odpowiedniego środka kontrastowego pozwala skupić się na najbardziej istotnych obszarach diagnostycznych.

W odpowiedzi na potrzebę bardziej skutecznych, bezpiecznych i selektywnych środków kontrastujących, naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej opracowali innowacyjny czynnik kontrastujący SPION/HA-FA. To zaawansowany nanomateriał, który łączy w sobie trzy kluczowe komponenty - superparamagnetyczne nanocząstki tlenku żelaza (SPION), stabilizowane powierzchniowo niskocząsteczkowym kwasem hialuronowym (HA) i funkcjonalizowane kowalencyjnie kwasem foliowym (FA).

• podwójne celowanie w komórki nowotworowe - obecność dwóch ligandów tj. HA i FA umożliwia precyzyjne celowanie w komórki nowotworowe, zwiększając lokalne stężenie kontrastu w obrębie guza, poprawiając jakość obrazowania.
• dualna funkcja kontrastowa (T₁–T₂) - SPION/HA-FA działa jako kontrast T₁ i T₂, co pozwala na uzyskanie bardziej kompleksowego obrazu zmian chorobowych.
• bezpieczeństwo i biokompatybilność - SPION/HA-FA nie wykazuje toksyczności wobec komórek krwi (erytrocytów i leukocytów) ani komórek wątroby – brak hemolizy i zmian morfologicznych.
• wysoka stabilność fizykochemiczna - nanocząstki zachowują stabilność przez 10 tygodni w warunkach przechowywania i przez 50 godzin w warunkach fizjologicznych -bez agregacji.
• skrócony czas badania MRI  - wyższa relaksatywności T₁ umożliwia skrócić czas badania lub znaczące zwiększyć jego czułość.
• potencjał terapeutyczny - SPION/HA-FA wykazuje zdolność do obniżania żywotności komórek nowotworowych, co otwiera drogę do zastosowań terapeutycznych, np. w terapii celowanej.

SPION/HA-FA to innowacyjny czynnik kontrastowy MRI, który łączy wysoką jakość obrazowania z precyzyjnym działaniem terapeutycznym. Nanocząstki skutecznie lokalizują komórki nowotworowe, generując wyraźne sygnały T1 i T2, a jednocześnie nie wpływają na zdrowe komórki. To bezpieczne, selektywne i nowoczesne rozwiązanie, które może wyznaczyć nowe standardy  w diagnostyce i teranostyce onkologicznej.

Oferowane rozwiązanie jest objęte ochroną patentową. Centrum Transferu Technologii CITTRU UJ poszukuje podmiotów zainteresowanych współpracą przy dalszym rozwoju i komercjalizacji wynalazku, w szczególności chętnych do włączenia się w proces badawczo-wdrożeniowy.