Zakład Klimatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego - badania zmian klimatu i pogody na terenie Polski i Europy – jak wykorzystać badania do opracowania planu naprawczego?
Zmiany klimatu są jednym z największych zagrożeń środowiskowych, społecznych i ekonomicznych. Ocieplenie jest efektem obserwowanego wzrostu stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze.

Niektóre z nich działają jak dach szklarni. Z jednej  strony przepuszczają energię słoneczną „do środka”, ale również zatrzymują część tego promieniowania powodując stopniowy wzrost temperatury. Sam efekt cieplarniany jest naturalnym zjawiskiem, występującym na naszej planecie od milionów lat, umożliwiającym rozwój życia na Ziemi. Jednak działalność człowieka na tyle znacząco wpływa na nadmierne gromadzenie się gazów cieplarnianych, a zwłaszcza:

  • dwutlenku węgla (CO2)wykres przedstawiający greenhouse effect
  • metanu
  • podtlenku azotu
  • fluorowanych gazów cieplarnianych,

iż zjawisko to staje się niebezpieczne dla naszej planety.

Przyczyny wzrostu emisji gazów cieplarnianych do atmosfery:

  • Rozwój ogólnoświatowego transport – emituje niemal 25% CO2
  • Rozwój przemysłu
  • Produkcja energii elektrycznej - spalania węgla, ropy i gazu
  • Wycinanie lasów (wylesianie)
  • Intensywna hodowla zwierząt gospodarskich

 

okładka ulotki przedstawiająca ciemne niebo i piorunyObserwowane obecnie zjawiska atmosferyczne świadczą o tym, iż zmiany klimatyczne są już widoczne i będą coraz dotkliwiej odczuwalne przez społeczeństwo i gospodarkę. Klimat w skali globalnej ociepla się, co ma swoje konsekwencje nie tylko we wzroście temperatury, ale również w intensywności i częstotliwości wielu zjawisk klimatycznych i ich pochodnych.  Należy do nich coraz częstsze występowanie ekstremalnych zjawisk pogodowych takich jak: tornada, grad, błyskawice, burze piaskowe, fale upałów, ulewy i burze. Z jednej strony obserwujemy powiększanie się obszarów objętych suszą lub pustynnieniem – z drugiej, wzrost częstotliwości występowania opadów na niektórych terenach. Wzrost temperatury powoduje topnienie lodowców i śniegu oraz wzrost średniego poziomu mórz na świecie. Co z kolei prowadzi do powodzi i erozji regionów nadmorskich i nizinnych. Zmiany klimatyczne nie pozostają bez wpływu na przyrodę i systemy biologiczne. Postępują na tyle szybko, iż wiele gatunków roślin i zwierząt nie jest w stanie się do nich przystosować. Powoduje to migrację gatunków na inne tereny, co z kolei prowadzi do zmniejszenia bioróżnorodności poszczególnych ekosystemów. W niektórych przypadkach zmiany klimatyczne następują tak gwałtownie, iż prowadzą  do wymierania gatunków. Czy to czeka również nas?

Pierwszym krokiem do zapobiegania zmianom klimatycznym jest niewątpliwie ich obserwacja oraz określenie przyczyny ich występowania. Zrozumienie, co wpływa na zmiany klimatu, jest szczególnie istotne. Świadczy o tym fakt, iż tego typu badania podejmowane są przez różne zespoły naukowe na całym świecie. Ta tematyka badawcze realizowana jest również na Uniwersytecie Jagiellońskim w Zakładzie Klimatologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Wydziału Geografii i Geologii. Głównymi obszarami badawczymi zespołu naukowego są zmiany pogody i klimatu na obszarze Polski i Europy. Badania wykorzystane mogą być do oceny ryzyka występowania określonych zjawisk meteorologicznych, w tym również tych o charakterze ekstremalnym. Pracownicy Zakładu opracowują mapy klimatyczne w różnych skalach przestrzennych. Badania te mają ogromny potencjał przy współpracy z różnymi jednostkami administracyjnym czy urzędami np. w aglomeracji miejskiej. Pozwalają przewidzieć równego rodzaju zmiany klimatyczne i zmiany warunków bioklimatycznych oraz przygotować plan działania. Wszystko po to, aby efekt globalnego ocieplenia, zmian klimatu czy zanieczyszczeń powietrza miał jak najmniej negatywny efekt na mieszkańców, przyrodę oraz gospodarkę danego terenu.

Szczegóły

Autor: dr Renata Bartoszewicz

Logotypy projektowe Fundusze Europejskie, Rzeczpospolita Polska, Unia Europejska

Źródło

  1. https://www.eea.europa.eu/pl/themes/climate/about-climate-change
  2. https://klimat.pan.pl/
  3. http://klimada.mos.gov.pl/adaptacja-do-zmian-klimatu/globalne-procesy/https://www.eea.europa.eu/pl/themes/climate/intro
  4. https://ec.europa.eu/environment/pubs/pdf/factsheets/Nature%20and%20Climate%20Change/Nature%20and%20Climate%20Change_PL.pdf
  5. https://ec.europa.eu/clima/change/consequences_pl
  6. https://www.eden.pl/blog/czym-jest-efekt-cieplarniany-i-jego-konsekwencje
  7. https://esbud.pl/gospodarka-odpadami-i-jej-wplyw-na-efekt-cieplarniany/
AKTUALNOŚCI
NAJNOWSZE INFORMACJE
Spacer przyszłości wśród historii

Zabytki oraz przedmioty zabytkowe są ważnym elementem naszej historii i świadectwem przeszłych pokoleń. Jednak do części z nich dostęp jest mocno utrudniony, są w szczątkowej formie lub nie jest możliwe prezentowanie ich w innym miejscu. W takich sytuacjach z pomocą przychodzą nowe technologie.

Dzień Ziemi – jak Uniwersytet pomaga w walce o zielone jutro?
Światowy Dzień Ziemi to różnego rodzaju akcje, których celem jest promowanie postaw proekologicznych w społeczeństwie. Uniwersytet Jagielloński również nie pozostaje obojętny na problemy związane z zanieczyszczeniem środowiska oraz zbytnim eksploatowaniem naszej planety.
Choroby neurologiczne – nowe leki. Czym zajmują się naukowcy z Wydziału Farmaceutycznego UJ CM
Corocznie, od 1950 roku, w dniu 7 kwietnia, w rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia obchodzony jest Światowy Dzień Zdrowia. Tego dnia chcielibyśmy zwrócić uwagę na grupę naukowców z Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy w swoich badaniach naukowych od wielu lat koncentrują się na poszukiwaniu nowych substancji biologicznie aktywnych, działających na ośrodkowy układ nerwowy, z myślą o stworzeniu nowych leków w różnych wskazaniach terapeutycznych, obejmujących przede wszystkim choroby psychiczne i neurodegeneracyjne, padaczkę, ból neuropatyczny czy wspomaganie walki z otyłością.
ZESPÓŁ
NASI PRACOWNICY
PARTNERZY
Klaster Lifescience KrakówPACTTJagiellońskie Centrum Innowacji
Kontakt
SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI
Centrum Transferu Technologii CITTRU
Uniwersytet Jagielloński
ul. Bobrzyńskiego 14,
30-348 Kraków

TELEFON:
+48 12 664 42 00
E-MAIL:
cittru@uj.edu.pl
Fundusze EuropejskieMNiSWInkubator InnowacyjnościUnia Europejska